Fatos Muçaj

 

Po jetojmë një kohë të çuditshme. Të gjithë ankohen pse vendi nuk bëhet, por askush nuk gjen kohë të bëjë as gjënë më minimale që kërkon qytetaria.

 

 

E madhja Nënë Tereza ka thënë:

 

Jo të gjithë ne mund të bëjmë gjëra të mëdha, por ne mund të bëjmë gjëra të vogla me dashuri të madhe.

 

 

Për fat të keq ne nuk marrim guximin ta shqiptojmë këtë thënie, e jo më ta zbatojmë në jetën e përditshme.

 

 

Shpesh herë pyes veten:

 

 

Pse e kemi kaq të vështirë të bëjmë gjërat më të vogla?

 

Jo ndonjë heroizëm, jo ndonjë sakrificë.

 

Thjesht ato minimumet që tregojnë se jetojmë në shoqëri dhe jo në xhungël.

 

 

Kazani i mbeturinave është dy hapa larg, por “heroizmi” ynë qëndron tek hedhja e tyre përdhe.

 

Shkojmë në tualet, por të shtypim butonin e ujit na duket sikur peshon një ton.

 

 

Dhe sigurisht, repertori i bëmave tona të përditëshme vazhdon:

 

Parkojmë mbi trotuar, sepse këmbësorët mesa duket kanë lindur me krahë.

 

Zëmë dy vende parkimi me një makinë, bllokojmë rrugën, parkojmë dyshe, madje edhe treshe, pse të mos ndihemi pak aristokratë?

 

Lëmë plehrat pas një pikniku, me bindjen romantike se natyra ka staf pastrimi.

 

Fusim mikun pa radhë dhe pastaj ankohemi që “ky vend nuk ka rregull”.

 

Flasim me zë të lartë në telefon, në bar-kafet, në restorante, në ambiente publike që të mësojnë të gjithë hallet tona familjare.

 

Dëgjojmë muzikë në mesnatë sepse fqinjët, në fund të fundit, pse duhet të flenë?

 

Thyejmë ose dëmtojmë hapësirat e përbashkëta dhe filozofia është madhështore: “nuk është e imja”.

 

Nxjerrim qenin për shëtitje, por “harrojmë” të pastrojmë pas tij, trotuari le të bëhet fushë me mina.

 

Pështyjmë dhe qurr-isim në rrugë pa pikë turpi, sikur qyteti është lavamani ynë personal.

 

Jashtëqisim, ujë të hollë dhe të trashë, cepave të pallateve, lulishteve, nga parku, nënkalime, urave dhe jo vetëm, kjo për parfum ambjental qytetar.

 

Hapim dritaren e makinës dhe fluturojnë bishtat e cigareve, shishet apo letrat, sikur rruga është një tavë hiri gjigante, aerodinamikë perfekte, përgjegjësi zero.

 

I biem borisë pa pushim për 2-3 sekonda pritje, sepse durimi konsiderohet dobësi karakteri.

 

Hyjmë në autobus apo ashensor pa lënë njerëzit të dalin më parë, kush shtyn më fort, fiton.

 

Shkruajmë mbi mure, gërvishtim stolat, prishim gjithçka publike, pastaj kërkojmë “më shumë investime”.

 

Lëmë karrocën e supermarketit në mes të parkimit, punë e madhe, le të rrokulliset ku të dojë.

 

Shohim dikë që hedh mbeturina dhe zgjedhim të mos reagojmë, sepse rehatia është më e rëndësishme se qytetaria.

 

 

Dhe kur dikush guxon të të thotë dy fjalë, përse kështu, përgjigjja standarde: “Po ty ç’të duhet?”

 

 

Po, më duhet.

 

Si nuk më duhet?

 

Ju nuk u duhet?

 

Më duhet sepse jetoj edhe unë këtu, jetoni edhe ju këtu.

 

Më duhet sepse qytetaria nuk është dekor, është minimumi që i detyrohemi njëri-tjetrit.

 

 

E vërteta ther, ther shumë madje:

 

Problemi nuk është mungesa e kulturës.

 

Problemi është krenaria për të qenë i pakujdesshëm.

 

Është ideja e ngulitur thellë në trurin tonë, se rregullat janë për “budallenjtë”, ndërsa zgjuarsia matet me sa ia hedh sistemit.

 

 

Pastaj mblidhemi në bar-kafe dhe mon cheri-ra dhe bëjmë ekspertin: “Ky vend nuk bëhet”.

 

Nuk bëhet nga kush?

 

Nga ne që nuk shtypim dot as një buton uji të tualetit?

 

 

Një shoqëri nuk prishet nga gabimet e mëdha.

 

Prishet nga milionat sjellje të vogla ku secili mendon: s’ka problem.