Vërtet jam larguar prej teje, por një pjesë e imja është aty!…
Dashnor Dosti
Nuk e di saktesisht se kur filloi largimi ynë. Nuk ishte një ditë e vetme, as një javë e as një vit i vitëm.
Filloi ashtu dalëngadalë, jo si një vendim i menjëhershëm, por si diçka që u ndërtua ditë pas ditë, mungesë pas mungese, sakrificë pas sacrifice, deri sa u bë e pashmangshme.
Unë jam rritur në Koprënckë, një fshat i vogël, por i madh në histori e historira.
E adhuroja shtëpinë tonë, të fortë, prej gurësh të skalitur e rreshtuar bukur, e cila i kishte bërë ballë viteve më mirë se ne. ishte një shtëpi e vendosur në një pikë dominante.
Nga aty, vija e horizontit ishte dhjetra kilometra larg në çdo drejtim. Shtëpi hijerëndë, por nuk ishte e lehtë për të jetuar në të.
Ujin e siguronim me mund. Në pus ose në çezmën e largët, me gjymat e famshëm prej bakri që rëndonin më shumë se sa ngarkesa. Çdo pikë kishte vlerë e kursehej.
Nuk kishte një rrugë të vërtetë për makina; veçse një shteg i vështirë i denjë për traktorin DT-54 të tim eti. Dimrat dukeshin më të gjatë, për shkak të erërave që nuk pushonin kurrë, ndërsa vera e thatë. Madje edhe kur qëllonte ndonjë verë e lagësht, ne e kishim frikë atë, për shkak të rrufeve që nuk e kursenin fshatin tonë të ekspozuar.
Por ishte shtëpia jonë.
Edhe sot mund ta njoh zhurmën e nallaneve të nënës dhe emtës sime në uborrin me pllaka guri, apo aromën e tokës që fillonte avullimin pas shiut. Atje gjithçka ishte e vërtetë, e ashpër por e sinqertë. Nuk kishte lehtësi, por kishte kuptim.
Për gati 10 vjetët e fundit të shekullit të kaluar besuam të provojmë në epërsitë e demokracisë që në fakt rezultuan vitet më të shpërdoruara në pritje të asaj që nuk do të vinte kurrë, një rrugë normale e pak ujë më shumë.
Pastaj erdhi momenti kur kuptuam se nuk mund të vazhdonim më kështu. Nuk ishte një zgjedhje që e bëmë me qejf. Ishte një dorëzim përballë kushteve. Kur ti çdo ditë bën luftë për gjërat më bazike, jeta fillon të të shtyjë diku tjetër.
Kur u larguam morëm fare pak me vete. Disa gjëra, disa kujtime si dhe shumë heshtje. Shtëpia mbeti pas e vetme. Më dukej sikur më shikonte e donte të më thoshte diçka të rëndë, por duke besuar ende në një rikthim, nuk na e thoshte fjalën e fundit.
Nuk e di pse, por gjithmonë më është dukur sikur ajo na i kuptonte fjalët dhe mendimet.
Kanë kaluar 26 vjet. Sot jetoj në Tiranë.
Këtu gjithçka është ndryshe. Ka ujë të bollshëm, ka rrugë që të çojnë kudo. Ka jetë më të lehtë e më të shpejtë. Por ndonjëherë, në mes të gjithë kësaj, më torturon pyetja:
si do të ishte po të mos ishim larguar kurrë?
Ndoshta nuk do të ishte më mirë, ndoshta do të ishte më e vështirë, por do të ishte ndryshe.
Shtëpia sot është e rrënuar. Muret e saj nuk janë më të fortë si dikur. Por ajo qëndron. Si një krijesë dhe kujtesë që nuk pranon të zhduket. Si një pjesë e jetës sonë që nuk u mbyll kurrë plotësisht.
Ndonjëherë, pavarësisht se këtu ku jam unë, vitet shkasin me shpejtësi të llahtarshme, mendoj se një ditë do të kthehem. Jo për të jetuar si dikur, por thjeshtë për të qëndruar nga pak.
Për të dëgjuar zhurmën e heshtjes, për të parë muret, për të kuptuar nëse jeton ende diçka nga ajo që ishim dikur.
Sepse në fund të fundit qenka e thënë se mund të largohesh nga një vend….por një pjesë e jotja nuk mund të largohet kurrë prej aty.
