
Masakrat greke në vitet 1913 – 1914: 6 831 shtëpi të djegura në 190 fshatra të Jugut të Shqipërisë. Vetëm në Skrapar janë djegur 683 shtëpi
Duhet thënë që në fillim se periudha e masakrave greke të viteve 1913 – 14 në Shqipëri është “më e varfëra” në Historinë e Shqipërisë. Për shkak të luftës, kushteve të vështira të terrenit, varfërisë së madhe, izolimit dhe mungesës së shtetit, ka pasur një “terr informativ” për kohën.
Janë të paktë ata të huaj që kanë qënë atëhere dëshmitarë okularë të ngjarjeve. Psh, Masakra e Panaritit, megjithëse është më e përgjakshmja në Shqipëri me 350 e ca të vrarë brenda një dite, zë pak vend në shtypin e dhe arkivat e kohës.
Sot, pas më shumë se 110 viteve ende kjo periudhë nuk është “kulluar mirë” dhe nuk ka një inventar të saktë të dëmeve të luftës, si ato njerëzore ashtu edhe ato materiale.
Më poshtë po japim një listë të një prej statistëve dhe demografëve të parë dhe më të mirë shqiptar, Teki Selenica, të botuar në librin “Shqipëria në 1927”.
Ja si shkruan ai në këtë libër:
“Zjarri dhe tmerri i këtyre fqinjëve dogji e përvëloi pjesën më të madhe të Shqipërisë së sotme, gërmadhat e së cilës e dëshmojnë, e tregojnë se ç‘kanë hequr. Pra për kujtim historik, me pikëllim në zemër, këtu më poshtë po radhitim emrat e qyteteve dhe të katundeve që u dogjën dhe u shkatërruan më 1914. Qytetet dhe katundet e djegura, më 1913-1914 prej grekëve, me gjithë popullsinë që mbeti pa shtëpi dhe iku e vdiq në ullinjtë e Vlorës me numrin e shtëpive të djegura, në mënyrë alfabetike po i tregojmë këtu poshtë”.
Më tej, ai rendit listën me 190 fshatra dhe shtëpitë e shkrumbuara, ne kemi shkëputur vetëm fshatrat e Skraparit nga kjo listë:
Backa 23
Blezeneka 8
Muzhënka 9
Çepani 10
Gjerbesi 10
Zaloshnje 7
Davidhi 3
Dobrenji 18
Mëlova 10
Grepcka 13
Gostencka 20
Gjergjova 13
Helmësi 7
Kakosi 11
Kërpica 12
Kapinova 12
Koprencka 31
Lapani 4
Leshnja 30
Malindi 14
Melcka 19
Nishica 9
Rovica 9
Potomi 34
Prishta 32
Polena 10
Qafa 13
Qeshibesi 9
Zhabani 4
Radeshi 14
Rogu 9
Sevrani 34
Therepeli 32
Verzhezha 32
Veleshnja 8
Vëlusha 8
Vendresha 23