Reflektim mbi tendencat dhe ndryshimet bashkëkohore
Nesim Alushani
Historia tregon se lëvizjet politike ekstremiste, si të djathta ashtu edhe të majta, kur ushqehen me urrejtje ndaj kundërshtarëve dhe refuzojnë dialogun, mund të krijojnë një klimë tensioni, përçarjeje dhe pasigurie shoqërore. Në rrethana të tilla, retorika agresive rrezikon të shndërrohet në linçime morale, përndjekje politike, dhunë ndaj kundërshtarëve dhe cënim të lirive themelore.
Në një demokraci funksionale, protestat, pakënaqësitë dhe lëvizjet politike janë pjesë normale e jetës publike. Demokracia mbrohet përmes debatit paqësor, respektimit të shtetit të së drejtës dhe dinjitetit njerëzor. Rreziku lind kur argumenti zëvendësohet nga urrejtja, kur kundërshtari politik trajtohet si armik dhe kur nxiten thirrje për dhunë ose poshtërim. Në këto kushte rritet mundësia e kaosit shoqëror dhe e shkeljes së të drejtave të njeriut.
Një nga pasojat më të rënda të ekstremizmit është gërryerja e besimit të qytetarëve te institucionet demokratike. Procesi shpesh nis me delegjitimimin e parlamentit, gjykatave, medias dhe institucioneve të pavarura, të cilat paraqiten si pengesa ndaj “vullnetit të popullit”. Kur kjo retorikë bëhet e përhershme, një pjesë e shoqërisë mund të humbasë besimin te ligji dhe procedurat demokratike.
Në raste të tilla, emocionet dhe zemërimi zënë vendin e arsyes dhe dialogut, duke dobësuar vetë themelet e shtetit të së drejtës. Në skenarët më të këqij, kjo mund të çojë në kaos politik, autoritarizëm ose përplasje të thella shoqërore, siç dëshmon edhe përvoja e Shqipërisë gjatë viteve 1991-1992 dhe krizës së vitit 1997.