Një profil i ndërtuar përmes punës këmbëngulëse në zbulimin e së vërtetës historike të krahinës së Vakëfeve të Korçës

Ka njerëz që historinë e lexojnë në librat e shkruar nga të tjerët, ka të tjerë që përpiqen ta rishkruajnë atë përmes dokumenteve, dëshmive dhe fakteve të lëna në harresë.

 

Në këtë kategori studiuesish bën pjesë Petrit Zeneli, historian dhe publicist, i cili e ka përqendruar një pjesë të rëndësishme të veprimtarisë së tij te ndriçimi i ngjarjeve historike, te mbledhja e dëshmive dhe te rikthimi në vëmendjen e publikut i pjesëve të historisë që meritojnë të njihen më mirë.

 

Puna e tij nuk kufizohet vetëm në hulumtimin e së kaluarës. Ajo shtrihet edhe në fushën e gazetarisë, të publicistikës dhe të veprimtarisë atdhetare e kulturore, duke dëshmuar se historia nuk është thjesht një kujtim i largët, por një pjesë e gjallë e identitetit të një populli.

 

 

Historia, përtej faqeve të librave

 

 

Një ndër veprat që përfaqëson angazhimin e Petrit Zenelit në fushën e studimeve historike është libri “Masakra e Panaritit (10 korrik 1914): analiza, dëshmi, artikuj e studime të botuara në vite”, botuar në vitin 2014. Vepra, e shtrirë në 372 faqe, i kushtohet një prej ngjarjeve tragjike të historisë së Shqipërisë së Jugut dhe bashkon analiza, dëshmi e materiale të botuara ndër vite.

 

Përmes këtij hulumtimi, Zeneli i kushton vëmendje një plage të historisë, e cila nuk mund të kuptohet vetëm përmes shifrave dhe datave. Pas çdo dokumenti qëndrojnë njerëz, familje, jetë të ndërprera dhe kujtime që kanë kaluar nga një brez te tjetri. Pikërisht këtu qëndron rëndësia e mbledhjes dhe e ruajtjes së dëshmive: ato ndihmojnë që tragjeditë e së kaluarës të mos mbeten vetëm emërtime në kronologjitë historike.

 

Në shkrimet e tij për Panaritin, Zeneli u është referuar dokumenteve dhe dëshmive të të mbijetuarve, duke sjellë në vëmendje edhe rrëfimin e Eminë Sulo Hoxhës, një prej grave që përjetuan ngjarjet e vitit 1914. Këto materiale janë publikuar edhe në portalin Orakujt e Tomorrit.

 

 

Një dëshmi e ruajtur me kujdes nuk është thjesht një rrëfim personal. Ajo mund të bëhet pjesë e dokumentacionit historik, të ndihmojë studiuesit e ardhshëm dhe t’u japë pasardhësve mundësinë të njohin përvojën e paraardhësve të tyre.

Vakëfet e Korçës, një histori që kërkon të njihet

 

 

Një tjetër fushë me rëndësi në veprimtarinë studimore të Petrit Zenelit është historia e krahinës së Vakëfeve të Korçës, një trevë me tradita, zhvillime dhe veçori historike e kulturore që, sipas tij, meriton një vend më të dukshëm në historiografinë shqiptare.

 

Interesimi për këtë krahinë nuk është thjesht një përpjekje për të ruajtur kujtimet e vendlindjes apo të një komuniteti. Ai lidhet edhe me nevojën për të dokumentuar historinë vendore, për të njohur zhvillimin e institucioneve, të marrëdhënieve shoqërore dhe të traditave që kanë ndikuar në formimin e identitetit të zonës.

 

Në këtë drejtim, rëndësi të veçantë pati dokumentari shkencor “Vakëfet e Korçës”, i cili solli për publikun fakte, dokumente dhe rrëfime të studiuesve mbi historinë e kësaj krahine. Dokumentari u shfaq në Universitetin “Fan S. Noli” në Korçë dhe synoi të zgjeronte njohuritë për një pjesë të historisë vendore që, siç ka argumentuar Zeneli, duhet të marrë më shumë vëmendje edhe në tekstet shkollore e në terminologjinë institucionale.

 

Ky angazhim tregon rëndësinë që ai i kushton jo vetëm kërkimit, por edhe përcjelljes së dijes te publiku. Historia merr kuptim të plotë kur del nga rrethi i ngushtë i specialistëve dhe bëhet pjesë e ndërgjegjes kulturore të shoqërisë.

 

 

Gazetari si mjet për të ndriçuar të kaluarën

 

 

Në veprimtarinë e Petrit Zenelit, historia dhe gazetaria ndërthuren natyrshëm. Shkrimi publicistik i jep mundësi studiuesit të komunikojë drejtpërdrejt me lexuesin, të vërë në qarkullim dokumente, të paraqesë personazhe të harruara dhe të nxisë diskutimin për çështje të rëndësishme të së kaluarës.

 

Në shkrimet e tij shfaqet interesi për figura të historisë shqiptare, për ngjarje që kanë lënë gjurmë në kujtesën kolektive dhe për aspekte të jetës kulturore që meritojnë të dokumentohen. Në këtë kuptim, publicistika bëhet një urë lidhëse ndërmjet arkivit dhe lexuesit, ndërmjet dëshmisë së mbetur në një dokument dhe ndërgjegjësimit të brezave të sotëm.

 

Një shembull i kësaj qasjeje është shkrimi i tij për gazetarin Qerim Panariti, ku vëmendja përqendrohet te jeta dhe kontributi i një personaliteti të njohur të publicistikës shqiptare. Përmes portreteve të tilla, Zeneli ndihmon në rikthimin e figurave të rëndësishme në vëmendjen e lexuesve.

 

 

Veprimtaria qytetare dhe përgjegjësia ndaj trashëgimisë

 

 

Interesi për historinë merr një kuptim më të gjerë kur shoqërohet me pjesëmarrjen në jetën kulturore dhe qytetare. Për Petrit Zenelin, dokumentimi i së kaluarës lidhet edhe me nevojën që komunitetet të njohin rrënjët e tyre, të ruajnë traditat dhe të vlerësojnë trashëgiminë që kanë marrë nga brezat e mëparshëm.

 

 

Veprimtaria e tij në trajtimin e historisë së Vakëfeve dhe bashkëpunimi në realizimin e dokumentarit kushtuar kësaj krahine dëshmojnë një përpjekje për ta nxjerrë historinë vendore nga kufijtë e kujtesës familjare e krahinore dhe për ta bërë atë pjesë të një njohjeje më të gjerë shoqërore.

 

Kjo punë ka rëndësi të veçantë në një kohë kur shumë dëshmi të së kaluarës rrezikojnë të humbasin bashkë me dëshmitarët, ndërsa dokumentet e vjetra shpesh mbeten të panjohura për publikun. Ruajtja e tyre kërkon këmbëngulje, kujdes dhe bindjen se historia nuk u përket vetëm atyre që e kanë jetuar, por edhe atyre që vijnë pas.

 

 

Një profil që ndërtohet përmes punës

 

 

Portreti i Petrit Zenelit nuk mund të kuptohet vetëm përmes titujve që mbart: historian, gazetar, publicist apo veprimtar. Ai duhet parë edhe përmes temave që ka zgjedhur të trajtojë, dokumenteve që ka sjellë në vëmendje dhe përpjekjes për t’u dhënë hapësirë ngjarjeve e figurave që meritojnë një njohje më të thellë.

 

Nga masakra e Panaritit te historia e Vakëfeve të Korçës, nga dëshmitë e të mbijetuarve te portretet e personaliteteve të publicistikës shqiptare, veprimtaria e tij përshkohet nga një shqetësim i përbashkët: nevoja për të njohur, dokumentuar dhe përcjellë të kaluarën.

 

Në fund të fundit, vlera e një studiuesi nuk matet vetëm me numrin e faqeve që boton, por edhe me pyetjet që ngre, me dokumentet që shpëton nga harresa dhe me interesin që zgjon për historinë. Një dokument i gjetur, një dëshmi e ruajtur dhe një ngjarje e ndriçuar mund të bëhen pjesë e një pasurie që i shërben jo vetëm së sotmes, por edhe brezave të ardhshëm.

 

 

 

Petrit Zeneli, përmes punës së tij në histori dhe publicistikë, i përket atij profili intelektual që kërkon ta bëjë të kaluarën më të njohur, më të dokumentuar dhe më të pranishme në ndërgjegjen e shoqërisë. Sepse historia që nuk hulumtohet rrezikon të harrohet, ndërsa historia që dokumentohet me kujdes mbetet një trashëgimi e çmuar për ata që vijnë pas nesh.

 

 

Gëzuar ditëlindjen, Petrit!

 

Urojnë Orakujt…

#Z. Hoxha#Admin#